เลียงผา

posted on 04 Dec 2009 02:01 by sadnaiwannakadeethai

เลียงผา
ชื่อสามัญ  :  Serow
ชื่อวิทยาศาสตร์  :    Capricornis sumatraensis
วงศ์  :       BOVIDAE
ชื่ออื่น  :      เยือง,กูรำ,โครำ

ลักษณะจำเพาะ
       เลียงผา เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีรูปร่างคล้ายแพะ แต่ไม่มีเคราอย่างแพะ มีขนหยาบและขาว โดยขนนั้นจะเป็นสีดำเกือบทั้งตัว แต่ขนบริเวณหน้าอกจะออกสีขาวตัดกับสีลำตัว หูยาวเหมือนลา สัตว์ชนิดนี้จะมีเขาทั้งตัวผู้และตัวเมียประมาณ ๔-๘ นิ้ว โคนเขามีหยักเป็นวงรอบๆ ปลายเขากลมเรียวโค้งไปข้างหลังเล็กน้อย เท้าแข็งแรงมาก กีบเท้าแข็งแกร่งและสั้น เหมาะที่จะกระโดดไปตามหน้าผา และมีต่อมขนาดใหญ่อยู่ใต้ตา

การดำรงชีวิต
      เลียงผาชอบอาศัยอยู่ที่ตามป่าสูง มีชะง่อนผากำบังเพียงพอ หรือเข้าไปอยู่ในถ้ำที่คนเข้าไปไม่ถึงนิสัยปกติจะขี้อาย แต่จะดุมากเมื่อบาดเจ็บหรือจนตรอก ปกติจะชอบออกหากินตามลำพังตัวเดียว
โดยจะออกหากินตอนเย็น และตอนเช้าตรู่ ส่วนตอนกลางวันจะนอนหลับหลบพักตามป่าละเมาะ
หรือป่าลึกๆเป็นสัตว์ที่สามารถอดน้ำได้เป็นเวลานาน อาหารของเลียงผา คือ ใบไม้อ่อน หน่อพืช
บางชนิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งมีกลิ่นหอม รวมทั้งกินหญ้า เปลือกไม้ และกิ่งไม้ มีฤดูผสมพันธุ์
ประมาณช่วงเดือนตุลาคมถึงเดือนพฤศจิกายน ตั้งท้องนาน ๗-๘ เดือน และออกลูกครั้งละ ๑ ตัว ลูก
เลียงผาพอมีอายุได้ ๓ วัน ก็สามารถเดินตามแม่ได้ โดยจะอยู่กับแม่นานราว ๑ ปี และสัตว์ชนิดนี้จะ
มีอายุราว ๙ ปี

ถิ่นที่อยู่อาศัย
      เลียงผามักพบในแคว้นปัญจาบ แคว้นแคชเมียร์ และทางใต้ของเทือกเขาหิมาลัยจนจดแคว้น
อัสสัมของประเทศอินเดีย ประเทศจีนทางตอนใต้ พม่า เวียดนาม ลาว กัมพูชา มาเลเซีย
อินโดนีเซีย ไต้หวัน ญี่ปุ่น ในประเทศไทยพบอยู่ตามภูเขาและเกาะต่างๆหลายแห่ง

เลียงผาในวรรณคดีไทย
                เลียงผาอยู่ภูเขา                                                                     หนวดพรายเพราเขาแปล้ปลาย
รูปร่างอย่างแพะหมาย                                                                                   ขนเหม็นสาบหยาบเหมือนกัน
                เลียงผาอยู่พ่างพื้น                                                                 ภูเขา
หนวดภู่ดูเพราเขา                                                                                         ไปล่ท้าย
รูปร่างอย่างแพะเอา                                                                                       มาเปรียบ
ขนเหม็นสาบหยาบร้าย                                                                                  กลิ่นกล้าเหมือนกัน
                                                                  (กาพย์ห่อโคลงประพาสธารทองแดง : เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศ)

                ฝูงกวางย่างเยื้องเล็มระบัด                                                    สิงห์นัดคะนองร้องมี่
เลียงผาเผ่นโผนโจนคีรี                                                                  นางชะนีโหยไห้หากัน
                                                                                                                     (รามเกียรติ์ : รัชกาลที่ ๑)

                บ้างเหล่าสัตว์เสือสิงห์กระทิงโดด                                       กิเลนโลดเลียงผาขึ้นผันผาย
นรสิงห์ลิงโลดละมั่งทราย                                                                            ทั้งแรดร้ายเรียงเดินเนินลำเนา
                                                                                                               (โคบุตร : สุนทรภู่)

                กวางกระทิงเถื่อนถึก           ฮึกเหี้ยมหาญชาญเชี่ยว                 แล่นไล่เสี่ยวสู้กัน
ชะมดฉมันหมู่ทราย                            ควายคณาคลาคล่ำ                         ส่ำโคเพลาะเหยาะเดิน
ละมั่งเมิลม่ายเมียง                             เลียงผาโผนผกผงาด                         ระมาดเลาะเล็มหนาม
ขลาคำรามรนร้อง                              ก้องกึกดงพงพนานต์                         เหล่าสุวาณในนอก
จิ้งจอกหอนซะซ้าว                           สารเหนี่ยวน้าวช้างบง                         กระจงแล่นกระเจิง
ลิงละเลิงโลดเหล้น                            เต้นไต่ไม้ซะซ้อง                                 ค่างร่ายร้องครอกคราง...
                                                                                                               (ลิลิตตะเลงภ่าย : กรมพระปรมานุชิตชิโนรส)

                ในวรรณคดีมักกล่าวถึงเลียงผาในบทธรรมชาติ เช่นในเรื่องโคบุตร ตอนที่พระโคบุตร
เดินทางไปในป่าพร้อมกับพระอรุณกุมารกับนางยักษ์แปลง ทั้งสามได้ชี้ชวนกันชมสัตว์ป่าระหว่าง
ทางละกล่าวถึงเลียงผาไว้ว่า “กิเลนโลดเลียงผาขึ้นผันผาย” หรือ ในบทละครรามเกียรติ์ก็มีบท
กล่าวถึงการชมสัตว์ป่าเช่นกัน ส่วนที่กล่าวบรรยายในลักษณะของเลียงผาอย่างชัดเจน คือ กาพย์ห่อ
โคลงประพาสธารทองแดง พระนิพนธ์เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศ ที่ทำให้เห็นถึงลักษณะของเลียงผาว่ามัน
อาศัยอยู่ในภูเขา มีหนวดเคราเป็นพู่ รูปร่างคล้ายแพะ และมีขนที่เหม็นสาบเหมือนกันกับแพะ ซึ่งทำ
ให้มองเห็นภาพของเลียงผาได้อย่างชัดเจนทีเดียว
                นอกจากนี้ในกาพย์เห่เรือ กล่าวถึงเลียงผาว่าเป็นเรือพระที่นั่งที่มีโขนรูปเรือเป็นรูปเลียงผาที่มีความคล่องแคล่วว่องไว ความว่า   “ เลียงผาง่าเท้าโผน     เพียงโจนไปในวารี”

edit @ 5 Dec 2009 00:19:14 by สัตว์ในวรรณคดีไทย

Comment

Comment:

Tweet